Pasi Sahlberg schreef The Finnish Lessons. What can the world learn from educational change in Finland? en introduceerde GERM als metafoor voor a Global Educational Reform Movement. Onderwijsvernieuwingen die het onderwijs ‘besmetten en doden’ door: concurrentie tussen scholen te stimuleren, de vrijheid van schoolkeuze te vergroten en scholen en leraren verantwoordelijk te stellen voor de leeropbrengsten van leerlingen gemeten op basis van gestandaardiseerde testen. In welke mate is het Nederlandse onderwijs inmiddels besmet met dit virus? En is het schadelijk?
VVD en PvdA: vak techniek al op basisschool
In de Volkskrant van 5 december 2012 een plan van de VVD en PvdA: wetenschap en techniek moet een verplicht vak worden op de basisschool en om dat goed te kunnen doen gaan we nieuwe leraren op de pabo hierop voorbereiden. Maar waarom willen deze partijen dat eigenlijk? De woordvoerders Anne-Wil Lucas (VVD) en Tanja Jadnanansing (PvdA) lichten hun plan toe.
Nu ligt het zwaartepunt te veel bij lezen en taal, vindt ook Lucas. ‘De Citotoetsen bestaan uit rekenen en vijf taalonderdelen’, zegt Lucas. ‘Daar moet wetenschap en techniek bij komen. Dan gaat het vanzelf een belangrijkere plek innemen in het basisonderwijs.’
Het belang van wat wordt onderwezen hangt blijkbaar af van de vraag of het vak onderdeel uit maakt van de citotoetsen. De oplossing van Lucas is daarom om dit nieuwe (?) vak wetenschap en techniek onderdeel uit te laten maken van de citotoetsen. Want dán zal het een belangrijkere plek gaan innemen in het basisonderwijs. Maar waarom willen zij wetenschap en techniek eigenlijk introduceren in het basisonderwijs?
De PvdA bekijkt het vanuit de werknemer. ‘Jongeren, vooral die met een multiculturele achtergrond, kiezen te weinig voor techniek, terwijl juist daar een goed belegde boterham is te verdienen.’ De VVD denkt aan bedrijven. ‘De arbeidsmarkt staat om technici te springen’, zegt Lucas. ‘In 2016 komen we er 170.000 tekort. De Nederlandse kenniseconomie dreigt door India en Brazilië te worden ingehaald. Daar is techniek veel populairder, en vinden bedrijven makkelijk goed opgeleid personeel.’
Juist. Omdat er geld in deze sector te verdienen is. Door werknemers en werkgevers. En omdat er een tekort aan personeel dreigt. Hiermee wordt één functie van het onderwijs duidelijk zichtbaar: het voorbereiden van mensen op deelname aan de arbeidsmarkt. Deze functie van onderwijs is belangrijk en legitiem. Kinderen kiezen en leren een vak en dragen bij aan de economische ontwikkeling van de samenleving. Belangrijk om te weten is dat dit niet de enige (wettelijke) functie van het onderwijs is. In mijn promotieonderzoek gebruik ik een indeling van Gert Biesta, kort samengevat: kwalificatie (het aanleren van kennis en vaardigheden), socialisatie (ingroeien in bestaande maatschappelijke praktijken), subjectificatie (het vormen van een eigen identiteit en kiezen van een eigen plaats in de samenleving).
Van het belang dat Lucas hecht aan de citotoetsen gaan mijn haren recht overeind staan. Blijkbaar kan legitimiteit van de inhoud van het onderwijs alleen worden afgemeten aan de vraag of die inhoud getoetst wordt. Dat is wel een erg smalle opvatting over (goed) onderwijs. Gert Biesta (2012) waarschuwt in zijn boek ‘Goed onderwijs en de cultuur van het meten‘ voor de situatie waarin we belangrijk gaan vinden wat gemeten kan worden, in plaats van dat we gaan meten wat we belangrijk vinden. Lucas lijkt hierin een duidelijke keuze te hebben gemaakt. Haar keuze betreur ik en doet geen recht aan het onderwijs.
Brené Brown over kwetsbaarheid
Onderstaande TED talks van Brené Brown hebben mij geraakt. Later vertel ik nog wel eens waarom. Nu volstaat het simpelweg delen.
Daniel Pink over motivatie
Cory Booker’s Street Fight
Naar aanleiding van onderstaande tweets van @willemdudok vandaag de documentaire Street Fight gezocht, gevonden en bekeken. Het betere politieke handwerk in een campagne zonder fair play. Booker (32) nam het als kandidaat burgemeester van Newark op tegen de zittende burgemeester James (62). Spoiler… Booker verloor deze campagne nipt, maar won in 2006 en 2010 wél de campagne voor het burgemeesterschap van Newark.
NOS Studio Den Haag over onderwijs
Voor het eerst een aflevering gezien van NOS Studio Den Haag. Prima initiatief van de NOS om een eigen online talkshow te maken. Waarom zou je dat eigenlijk niet tenminste drie keer per week doen op de dagen dat de Tweede-Kamer vergadert? Alle ingrediënten zijn immers aanwezig: interessante en actuele inhouden, politici die hun verhaal willen doen en journalisten op een Haagse redactie. Zonder al te hoge ambitie, gewoon een gesprek. Hieronder het debatje tussen Boris van der Ham (D66) en Jack Biskop (CDA).


