Archive | Onderzoek RSS feed for this section

Over onderwijs gesproken

By on 18 04 2011 in Onderwijs, Onderzoek

Ik ga beginnen met het verzamelen van meningen over onderwijs. Over wat goed onderwijs is, over wat de functie van onderwijs zou moeten zijn, over wat effectief onderwijs is. Iedereen heeft wel een idee en gelukkig is er een grote groep mensen niet te beroerd dat idee te ventileren. Vandaag start ik met twee quotes van de opiniepagina van de Volkskrant, uit twee verschillende bijdragen.

Catherina de Vries houdt op de opiniepagina van de Volkskrant (18 april 2011) een pleidooi om naast de aandacht voor de onderzoeksprestaties, op de universiteit meer aandacht te besteden aan de onderwijsprestaties van medewerkers.

De docent die niet goed functioneert of te weinig aandacht besteedt aan het onderwijs moet hierop worden aangesproken. De universiteit heeft als opdracht om een nieuwe generatie klaar te maken voor de arbeidsmarkt, en deze generatie heeft recht op goed onderwijs. Deze rol zouden universiteiten serieuzer moeten nemen.

Leonard Geluk waarschuwt op diezelfde opiniepagina van de Volkskrant (18 april 2011) dat het beroepsonderwijs een soort havo dreigt te worden. Hij verzet zich tegen het plan van de minister om het aantal uren praktijkonderwijs te verlagen om zo meer aandacht aan theorie te kunnen besteden.

Ik wil mijn leerlingen niet jarenlang in school doelloze muurtjes laten opmetselen en weer af laten breken. Ze moeten buiten in de bouw ervaring op doen. En oefenen met plastic poppen is voor toekomstige verpleegkundigen misschien even nuttig, maar ze leren het vak pas echt tussen de patiënten in het ziekenhuis. Ook is het aantal uren praktijkgericht onderwijs voor kappers anders dan voor schilders. Minister, geef ons de ruimte dat zelf te bepalen.

Deze twee quotes roepen bij mij twee vragen op:

  1. Wat is de functie, of het doel, van onderwijs?
  2. Op welke manier denken we het onderwijs te moeten inrichten om dit doel te behalen?

Zowel De Vries als Geluk schrijven studenten en leerlingen te willen voorbereiden op deelname aan de arbeidsmarkt. De manier waarop zij hun onderwijs inrichten is echter totaal verschillend. De universiteit kent traditioneel een bijna geheel op de theorie gericht curriculum, terwijl Geluk voor het beroepsonderwijs juist een een praktijkgericht curriculum voorstaat en zich verzet tegen de uitbreiden van de theorie component in het curriculum. Hoe zit dat nu precies? Op welke manier verschillen theorie en praktijk van elkaar binnen deze twee contexten? Later meer hierover.

Comments { 0 }

Het onderwijs heeft een vormende taak

By on 04 04 2011 in Onderwijs, Onderzoek

Afgelopen week presenteerde de Onderwijsraad haar advies Onderwijs vormt. Het advies, inclusief uiteenlopende bijlagen, sluit inhoudelijk goed aan op het promotieonderzoek waarmee ik bezig ben. Eerder vanochtend vatte ik het advies al samen in vier tweets.



Er worden aanbevelingen gedaan voor alle bij het onderwijs betrokken mensen zoals de leraar, de school, de lerarenopleiding en de minister. Ik ben benieuwd in hoeverre leraren zich kunnen vinden in de aanbevelingen die op hen betrekking hebben. Ik citeer:

Aanbeveling 1 voor leraren: onderken uw rol bij de vorming en ontwikkel gevoel voor vormende mogelijkheden in onderwijssituaties.
De Onderwijsraad vindt het belangrijk dat leraren/docenten zich bewust zijn van de rol die zij vervullen in de vorming van leerlingen. Bewustwording hiervan biedt kansen. Vorming kan goed plaatsvinden tijdens vaklessen, zoals lessen godsdienst / levensbeschouwing, natuurwetenschappen, literatuur, geschiedenis en filosofie. Door met passie je vak te geven, door de buitenwereld in je lessen te betrekken en daarmee het belang van je vak te laten zien, door met leerlingen in gesprek te gaan over meer achterliggende vragen, of door te laten zien wat een vak voor je als professional betekent, kan een leraar of docent vormend zijn. Vorming vindt in belangrijkste mate óók plaats door hoe een leraar of docent zich opstelt tegenover leerlingen/studenten: in de manier waarop hij contact maakt en de manier waarop hij reageert. Vorming zal daarmee in de onderwijspraktijk vaak ook in het alledaagse zijn te vinden.

In hoeverre herken jij je hierin? Wat is jouw reactie op dit advies? Schroom niet jouw reactie hieronder achter te laten.

Comments { 0 }

Very Short Introduction in Havana

By on 02 02 2011 in Onderzoek

Vandaag kwam de Havana uit waarin een ‘very short introduction’ staat van mijn onderzoek. Leuke manier om de start van mijn promotieonderzoek bij collega’s en studenten nog eens onder de aandacht te brengen. Later deze week een update op dit blog over mijn vorderingen…

Havana VSI

Comments { 0 }

Voorronde VSI HvA in Tweets en Moby’s

By on 10 01 2011 in Onderzoek

Vandaag organiseerde het domein Onderwijs & Opvoeding van de HvA een voorronde voor de VSI wedstrijd. Een wedstrijd waarin uiteindelijk per domein van de HvA een onderzoeker een Very Short Introduction geeft over zijn/haar onderzoek. Vandaag koos ons domein haar vertegenwoordiger middels een voorronde. Ik heb dit jaar niet deelgenomen aan deze voorronde (volgend jaar verwacht ik jouw support in de zaal voor mijn VSI!) maar deed vanuit de zaal verslag via Tweets en Moby’s. Mijn stem in de zaal ging naar collega onderzoeker van de opleiding Pedagogiek, Debby Collignon, AKA @bleppie. Zij presenteerde een onderzoek naar de pedagogische dimensie van het beroep van leraar basisonderwijs. Wellicht later op dit blog een kort interview met Debby hierover?! Ondanks het feit dat zij geen meerderheid van de stemmen in de zaal kreeg ging zij er met de hoofdprijs vandoor omdat de jury Debby wél op nummero uno zette. Debby gaat ons domein vertegenwoordigen in de finale op de Onderwijsdag van de HvA. Moge de beste winnen! Hieronder mijn tweets en moby’s! Continue Reading →

Comments { 0 }

Waaruit bestaat de socialiserende functie van onderwijs?

By on 14 12 2010 in Onderzoek

Geloof het of niet, maar 2011 wordt een bijzonder jaar. Al was het maar omdat op 3 januari, eindelijk, mijn promotie-onderzoek naar de socialiserende functie van onderwijs van start gaat. Gisteren heb ik al even iets verteld over de tot stand koming van deze nieuwe focus in mijn werk. In deze blog zal ik kort in gaan op de inhoud van mijn onderzoek.

In de onderwijspraktijk, in het maatschappelijke debat, maar ook in het wetenschappelijke discours wordt regelmatig de vraag gesteld wat nu eigenlijk de  taak van het onderwijs is. Enerzijds voorziet het onderwijs in de voorbereiding van leerlingen op een vervolgopleiding en/of deelname aan arbeid door het aanleren van kennis, vaardigheden en houdingen. Dit wordt de kwalificerende functie genoemd. Anderzijds draagt het onderwijs bij aan de persoonlijke ontwikkeling van kinderen en de vorming van hun identiteit. Dit wordt de socialiserende functie genoemd.

Dat het onderwijs een kwalificerende functie heeft staat niet ter discussie, maar de perspectieven op en invulling van de socialiserende taak van het onderwijs verschillen. Sommigen beschouwen kwalificatie, en het verwerven van basisvaardigheden duidelijk als van meer belang dan socialisatie. Anderen vinden dat het verwerven van kennis en vaardigheden alleen succesvol kan zijn als daarmee ook de identiteit van het kind zich ontwikkelt. Kwalificatie en socialisatie gaan in deze visie hand in hand.

Het wetenschappelijk onderzoek naar de socialiserende taak van het onderwijs is voornamelijk gericht op theorie- en modelvorming. Over verschillen in visies en invullingen door scholen en leraren in de praktijk is weinig empirisch onderzoek beschikbaar. Leraren worden echter dagelijks geconfronteerd met dilemma’s die hen voor de vraag stellen: wat is mijn taak in de socialisatie van mijn leerlingen?

Dit onderzoek beoogt die dagelijkse praktijk van basisscholen, visies en invullingen op de socialiserende functie, te beschrijven en te verklaren. De hoofdvraag van dit onderzoek luidt: Hoe wordt op basisscholen invulling gegeven aan de socialiserende functie van het onderwijs en hoe zijn verschillen hierin te verklaren?

Hiervoor worden drie deelstudies verricht: 1. Een studie om de bestaande literatuur in kaart te brengen en tot een definitie te komen van de socialiserende functie van het onderwijs; 2. Een vergelijkende gevalsstudie waarin van drie basisscholen wordt beschreven hoe de school, het team en individuele leraren invulling geven aan de socialiserende taak en welke factoren daarbij een rol spelen; 3. Een grootschalig vragenlijstonderzoek om de visie op de socialiserende taak onder leraren te beschrijven en verschillen te verklaren.

Hoe actueel dit onderwerp is werd afgelopen week nog weer eens duidelijk met de uitspraak van Minister van Onderwijs Van Bijsterveldt. Het onderstreept nog eens de aansluiting op de actuele situatie in het onderwijs van dit onderzoek.

Op dit moment komt er veel op scholen af, veel maatschappelijke problemen worden bij scholen neergelegd. … De school moet doen waar de school voor is: kennis overdragen. Bron: video op NOS.nl.

Comments { 3 }

Mijn promotie-onderzoek start in januari 2011

By on 13 12 2010 in Onderzoek

Goed nieuws! Op 21 september 2010 heeft de Raad van Lectoren van de HvA mijn aanvraag voor een promotie-onderzoek positief beoordeeld. Op basis hiervan heeft het College van Bestuur van de UvA/HvA ook positief geoordeeld over de financiering van mijn promotie-onderzoek. Inmiddels is alles binnen de opleiding waar ik werk (Pabo) ook zo geregeld dat ik met mijn onderzoek kan beginnen. In de periode januari 2011 t/m december 2014 zal ik het merendeel van mijn tijd besteden aan aan mijn onderzoek naar de socialiserende functie van onderwijs. Als alles mee zit zal ik rond de jaarwisseling van 2014/2015 promoveren aan de Universiteit van Amsterdam. Zover is het natuurlijk nog lang niet… Eerst maar eens even een terugblik.

Het moet al in aan het einde van het eerste jaar van mijn werk op de HvA zijn geweest, in het voorjaar van 2008, dat mijn toenmalige leidinggevende bij mij polste of het doen van promotie onderzoek wellicht iets voor mij zou zijn. Interessante vraag. Het zette mij weer op het spoor van de wetenschap. Twee jaar daarvoor had ik mijn doctoraalstudie aan de VU afgerond en mijzelf ook de vraag gesteld: zoek ik een werkplek aan een Universiteit en richt ik mij meer op de theorie, of zoek ik een werkplek elders in het onderwijs en richt ik mij meer op de praktijk? Het werd de praktijk, voorlopig.

Na mijn studie aan de Pabo Haarlem en mijn doctoraalstudie Onderwijspedagogiek aan de VU koos ik ervoor te blijven werken op de basisschool waar ik al vanaf 2001 in dienst was. Eerst maar eens met de beide poten in de spreekwoordelijke modder. Zo geschiedde. Ik kreeg vier dagen in de week mijn eigen groep 3 en had één dag in de week een taak als coördinator van de onderbouw. Aan het einde van dat schooljaar kreeg ik van een collega een vacature onder ogen van mijn huidige baan op de Pabo van de Hogeschool van Amsterdam. Daar kreeg ik de kans mijn praktische ervaring en theoretische kennis samen te brengen in het opleiden van studenten op scholen die mij het liefst zijn: scholen voor Ontwikkelingsgericht onderwijs. Doen dus! Inmiddels werk ik voor het vierde jaar op de HvA.

Instellingen voor Hoger Onderwijs investeren vandaag de dag veel geld in de verdere professionalisering van hun medewerkers en stimuleren docenten een promotie onderzoek te doen, grotendeels in de ‘baas z’n tijd’. De afgelopen twee jaar was ik al actief als onderzoeker in de kenniskring School en omgeving van de grote stad van Lector Edith Hooge. Vanaf het voorjaar van 2010 werkte ik aan mijn onderzoeksopzet, onder begeleiding van Edith, maar ook onder begeleiding van mijn (beoogde) promotor, Monique Volman, hoogleraar Onderwijskunde aan de UvA. Juist binnen mijn huidige werkplek vind ik het interessant theorie en praktijk door middel van mijn onderzoek verder met elkaar te verbinden. Het zijn geen twee van elkaar los te maken perspectieven, theorie en praktijk zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De komende jaren ga ik dat in mijn werk laten zien.

Morgen/dinsdag in een volgende blog meer aandacht voor de inhoud van mijn onderzoek. Tot die tijd: zijn er onderzoekers onder de lezers? Wie heeft een ultieme tip, wijsheid of aandachtspunt voor deze promovendus in de dop? Reageer hieronder!

Comments { 3 }